ناپل؛ سینمایی‌ترین شهر ایتالیا

ناپل؛ سینمایی‌ترین شهر ایتالیا

ناپل؛ سینمایی‌ترین شهر ایتالیا

ناپل یکی از سینمایی‌ترین شهرهای ایتالیا و شاید هم اروپاست. دلیل اطلاق این عنوان به شهر ناپل، شاید ساخت بخشی از مهم‌ترین فیلم‌های جنایی، گنگستری، پلیسی، اکشن و مافیایی در این شهر باشد اما علت اصلی این اشتهار را باید در لوکیشن بکر این شهر بندری و جاری بودن روح رنگ‌ها در آن دانست. همچنین این شهر به دلیل وضعیت معماری آن و حضور باند مافیایی معروف گومورا در آن بهترین خمیرمایه را برای ساخت یک فیلم هیجان‌انگیز خیابانی (تریلر) در اختیار کارگردانان سینمای ایتالیا قرار داده است. بدین سبب مجموع فیلم‌های ساخته شده قابل دفاع و مشهور در قرن اخیر در این شهر حدود 40 فیلم است.

undefinedروح جاری رنگ‌ها در شهر بندری ناپل

  ویتوریا دسیکا در ناپل

مشهورترین کارگردان ایتالیایی که به همراه خانواده بخشی از دوران زندگی خود را در شهر ناپل سپری کرد ویتوریا دسیکا کارگردان فیلم برجسته "دزد دوچرخه" است. دسیکا به عنوان پیشگام سبک فیلمسازی نئورئالیسم در ایتالیا با مهندسی دقیق شهر و انسان‌ها در فیلم‌هایش توانست تا روح فقر و بیکاری ناشی از جنگ‌های جهانی را در اروپا بازتاب دهد. حاصل دوران کارگردانی دسیکا، جایزه اسکار بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان برای واکسی در سال 1946، جایزه اسکار بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان و جایزه ویژه هیات داوران جشنواره فیلم لوکارنو برای "دزد دوچرخه" در سال 1949، نخل طلایی جشنواره "فیلم کن" برای معجزه در میلان در سال 1951، جایزه اسکار بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان برای "دیروز امروز فردا" در سال 1963 و جایزه اسکار بهترین فیلم غیر انگلیسی‌زبان و خرس طلایی بهترین فیلم جشنواره بین‌المللی برلین برای باغ فینزی کوینتینی در سال 1971 بود.

undefined ویتوریا دسیکا مهم‌ترین کارگردان سینمای ایتالیا

روایت خشونت مافیا در گومورا

باندهای مافیایی ایتالیا در هر شهر محدوده تعریف‌شده فرمانروایی دارند. مافیای شهر ناپل هم به گومورا معروف است. جذابیت ساخت فیلم درباره مافیا چنان بالاست که متئوگارونه را مجاب کرد تا در سال 2008، با اقتباس از رمان گومورا نوشته روبرتوساویانو، فیلمی در الگوی ژانر تریلر (هیجان خیابانی) بسازد. علت انتخاب رمان گومورا برای ساخت فیلم هم به حواشی پیرامون نویسنده آن باز می‌گردد. به این دلیل که روبرتو ساویانو به عنوان یک روزنامه‌نگار به شبکه ارتباطی مافیای گومورا نفوذ می‌کند و به اطلاعات دقیقی از ویژگی‌های این شبکه قدرت دست می‌یابد. همین بازیگوشی رسانه‌ای سبب شده تا ساویانو پس از انتشار رمان در چتری از حمایت‌های پلیسی زندگی خود را سپری کند. البته با استقبال مناسب مردم از این رمان، متئو گارونه هم این فرصت را یافت تا یکی از بهترین فیلم‌های مافیایی دو دهه اخیر را بسازد. ساختار درام در این فیلم بر محور 5 قصه مختلف پیش می‌رود. مخاطب در دل روایت فیلم گومورا با جزئی‌ترین فعالیت‌های جنایتکارانه مافیای ناپل و تاثیرات مخوف عملکرد این باند بر زندگی مردم شهر آشنا می‌شود. چنانکه در داستان اول وفاداری مردی به نام دنچیرو به شبکه قدرت مافیا در ناپل با رساندن پول به خانواده زندانی‌ها مورد آزمایش قرار می‌گیرد.

روایت دوم این فیلم درباره تلاش نوجوانی به نام توتو برای ورود به دسته‌های گنگستری است. در داستان سوم هم علاقه روبرتو به رئیس‌اش روایت می‌شود.

روایت چهارم فیلم زندگی خیاطی به نام پاسكواله را مورد کنکاش قرار می‌دهد با كه آموزش دادن به گروهی از خیاط‌های چینی جان خود را به خطر می‌اندازد.

سرانجام در داستان پنجم و نهایی فیلم، میل به تبهکاری دو نوجوان تازه به دسته‌های مافیایی پیوسته به نام‌های‌ ماركو و چیرو سبب بروز التهاب و هیجان فزاینده در فیلم می‌شود. نقطه قوت فیلم گومورا را باید فیلم‌برداری درخشان این کار دانست که در کنار ساختار مستند گونه‌اش به جذب مخاطبان و همراهی با قصه شخصیت‌های فیلم در طول 135 دقیقه می‌انجامد.

ویژگی دیگر فیلم گومورا تسلط گارونه بر هدایت نابازیگران و بازیگران آماتور و همسان‌سازی اجرای آن‌ها با بازیگران حرفه‌ای است که حاصل دوئل‌های انسانی این فیلم را مطلوب ساخته است. «گومورا» از تحسین‌شده‌ترین فیلم‌های سال‌های اخیر سینمای ایتالیا به شمار می‌رود و توانست در جشنواره كن ، جایزه ویژه هیأت داوران جشنواره را به‌دست آورد.

undefinedعکسی از فیلم گومورا

ناپل از نگاه فرانچسکو رزی

دیگر سینماگر ایتالیایی مشهور که به زد و بندهای مافیایی در ناپل توجه داشته است، فرانچسکو رزی کارگردان مکتب نئورئالیسم است. وی که در 15 نوامبر 1922 در ناپل به دنیا آمده است، با ساخت فیلم «دست‌ها روی شهر» در سال 1963 تصویری از دوران شکوفایی اقتصادی ناپل را به تصویر می‌کشد و برنده شیر طلایی جشنواره ونیز می‌شود.

رزی در فیلم دست‌ها روی شهر، به توفیقی در تصویرگری شهر ناپل در دوران معجزه اقتصادی رسید و فساد جاری در میان مقامات شهر ناپل و رابطه آن‌ها با مافیا را در قالبی مستندگرا تبیین کرد.

3 دهه پس از ساخت فیلم دست‌ها روی شهر، وی در بازگشتی دوباره به زادگاهش، مستند اتوبیوگرافیکال خاطرات ناپلی (1992) را درباره ناپل و زیبایی‌ها و زشتی‌های آن و رابطه قدرت، فساد سیاسی و شهر ساخت. رزی در 4 دهه فعالیت سینمایی که داشته، موفق به کسب خرس نقره‌ای بهترین کارگردان جشنواره بین‌المللی فیلم برلین برای «سالواتوره جولیانو» در سال 1962، شیر طلایی جشنواره فیلم ونیز «دست‌ها روی شهر» در سال 1963، نخل طلایی بهترین فیلم جشنواره فیلم کن برای «ماجرای ماتئی» در سال 1975، جایزه طلایی بهترین فیلم جشنواره فیلم مسکو برای «مسیح در ابولی توقف کرد» در سال 1975، خرس طلایی افتخاری فستیوال برلین در سال 2008 و شیر طلای افتخاری فستیوال ونیز در سال 2012 شده است.

undefinedفرانچسکو رزی

سوفیای ناپلی

سوفیا ویلانی شیکولونه معروف به سوفیا لورن، بازیگر مشهور ایتالیایی که در رم زاده شد و در ناپل به زندگی ادامه داد، یکی از مهم‌ترین نمادهای سینمایی شهر ناپل به شمار می‌رود. خود او در مورد جایگاه ناپل در زندگیش گفته است: «من ایتالیایی نیستم، ناپلی هستم.»

این بازیگر مطرح ایتالیایی در طی بیش از 7 دهه حضور در سطح اول سینمای جهان و نقش آفرینی در 90 فیلم توانسته تا مهم‌ترین جوایز کسب‌شده توسط یک هنرپیشه زن غیرانگلیسی زبان را تصاحب کند.

جایزه بهترین بازیگری ونیز در سال 1958 میلادی برای بازی در فیلم ثعلب سیاه، آغاز راه پرافتخار این بازیگر بود. او پس از جنگ جهانی دوم با بازی در فیلم دوزن اولین جایزه اسکارش و جوایز «جشنواره فیلم کن»، «جشنواره فیلم ونیز» و «جشنواره فیلم برلین» را در سال 1960 به واسطه همین فیلم دریافت می‌کند.

لورن در دو سال پیاپی دو جایزه معتبر بین‌المللی را به ترتیب در سال 1961 از جشنواره کن و در سال 1962 از جوایز سالانه بفتا دریافت کرد. وی در ادامه برای بازی در فیلم ازدواج به سبک ایتالیایی در سال 1964 موفق به کسب دومین جایزه اسکار می‌شود. وی در سال 1965 نیز به واسطه مجموعه فعالیت‌هایش جایزه بهترین بازیگری زن را دریافت می‌کند. پس از دریافت این جایزه و به دلیل وسواس‌هایی که لورن در انتخاب نقش‌هایش دارد، یک دهه از سطح اول سینمای جهان فاصله می‌گیرد تا اینکه در سال 1974 مجدد جایزه بهترین بازیگری را این بار از جشنواره سن سپاستین دریافت می‌کند. وی در سال 1991 جایزه اسکار افتخاری و جایزه سزار افتخاری را دریافت می‌کند. جایزه خرس طلایی افتخاری از جشنواره برلین در سال 1994 و شیر طلایی افتخاری جشنواره ونیز (1998) هم از دیگر افتخارات اوست. لورن در کنار این جوایز، 4 بار برنده جایزه گلدن گلوب و یک بار هم برنده جایزه دوربین طلای آلمان شده است. جشنواره فیلم استانبول هم به واسطه 7 دهه حضور با صلابت در عرصه بازیگری جایزه یک عمر فعالیت پرثمر هنری را به «سوفیا لورن» اهدا کرد.

همچنین اوییجی دی ماجیستری، شهردار ناپل در مراسمی باشکوه نشان ویژه شهر ناپل را به سوفیا لورن اهدا کرد.

undefinedسوفیا لورن

سینما با طعم پیتزا

یکی از مهم‌ترین لوکیشن‌های سینمایی شهر ناپل، پیتزافروشی دی میشل است که برخی سکانس‌های فیلم‌های سینمایی در آن فیلمبرداری شده‌اند. از جمله فیلم‌هایی که بخشی از روایتشان در این پیتزافروشی گذشته است می‌توان به فیلم معروف «خوردن، عبادت کردن، عشق» اشاره کرد که جولیا رابرتز سکانسی از بازی خود در این فیلم را در این پیتزافروشی بازی کرده است.

undefinedپیتزافروشی دی میشل در شهر ناپل

 

نیما بهدادی مهر
روزنامه نگار، ایده پرداز و منتقد سینما

ادامه مطلب ...